Πέμπτη, 18 Σεπτεμβρίου 2014

ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

Οι πρωτείνες είναι μεγάλα σύνθετα βιομόρια αποτελούμενα από αμινοξέα και βρίσκονται σε φυτικά και ζωικά τρόφιμα. Είναι σημαντικές για την ανάπτυξη όλων των ιστών του σώματος. Ο οργανισμός συνδυάζει ειδικά αμινοξέα για να δημιουργήσει μια ειδική πρωτείνη. Οκτώ από τα είκοσι αμινοξέα θεωρούνται απαραίτητα γιατί δεν μπορούν να συντεθούν από τον οργανισμό, και πρέπει να προσλαμβάνονται μέσω της δίαιτας.
        
  Πολλοί αθλητές πιστεύουν εσφαλμένα ότι χρειάζονται μεγάλες ποσότητες πρωτεϊνών για μεγαλύτερη απόδοση. Αθλητές που ασχολούνται με αθλήματα όπου η δύναμη είναι ένας σημαντικός παράγοντας, όπως ποδόσφαιρο και άρση βαρών, συνήθως καταναλώνουν δίαιτες πλούσιες σε πρωτείνες ή παίρνουν πρωτεϊνικά συμπληρώματα  για αύξηση της δύναμης και της μυϊκής μάζας.
Αντίθετα με την κοινή αντίληψη, η κατανάλωση περίσσειας πρωτεϊνών δεν αυξάνει το μυϊκό μέγεθος. Αν οι ημερήσιες απαιτήσεις ικανοποιούνται, το μυϊκό μέγεθος προσδιορίζεται από την ειδική προπόνηση και το γενετικό δυναμικό.
       
   Οι  απαιτήσεις του οργανισμού μας σε πρωτείνες εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες όπως:
  1.  στάδιο ανάπτυξης, 
  2. είδος άσκησης (δύναμη /αντοχή),
  3.  ένταση προπόνησης, 
  4. στάδιο προπόνησης,
  5. και το ενεργειακό ισοζύγιο 

Υπάρχουν πειραματικά στοιχεία που δείχνουν ότι μερικοί αθλητές μπορεί να χρειάζονται 50-150 % περισσότερες πρωτεΐνες από το επίπεδο RDA. Αυτό σημαίνει ότι οι αθλητές μπορεί να χρειάζονται 1,2 g/ kg σώματος, και μπορεί να ωφελούνται από επίπεδα έως 1,5 g /kg κατά τη διάρκεια περιόδων αύξησης μυϊκής μάζας, ή παρατεταμένης άσκησης αντοχής. Αθλητές που περιορίζουν τις θερμίδες τους χρόνια, χρειάζονται επίσης ελαφρά αυξημένες ποσότητες πρωτεϊνών (1,2-1,5 g/ kg), για να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις για επαρκή σύνθεση και αναπλήρωση των φθορών στο μυϊκό ιστό Οι αθλητές μπορούν να πάρουν τις πρωτείνες από τρόφιμα, και δε χρειάζονται πρωτεϊνικά συμπληρώματα.
Η υπερκατανάλωση συμπληρωμάτων πρωτεϊνών
και αμινοξέων μπορεί να οδηγήσει σε: 


  • αφυδάτωση και παράλληλη απώλεια ηλεκτρολυτών,
  • αύξηση σωματικού βάρους,
  •  αύξηση στις απώλειες ασβεστίου, 
  • υπερφόρτωση  στα νεφρά και ήπαρ


Τα πρωτεϊνούχα συμπληρώματα χρησιμοποιούνται συνήθως από αθλητές στην άρση βαρών και κυρίως από bodybuilders για την αύξηση της μυϊκής τους μάζας.
Στην αγορά διατίθενται πολλά σκευάσματα για αθλητές σε μορφή ροφήματος, σκόνης, ταμπλέτας κτλ. Περιέχουν συνήθως υψηλής βιολογικής αξίας πρωτεϊνες όπως είναι αυτές των αυγών και του γάλακτος ή  φυτικές πρωτεϊνες όπως αυτές της σόγιας.Πολλά σκευάσματα περιέχουν και άλλα συστατικά όπως βιταμίνες και μέταλλα.Η πρόσληψη συμπληρωμάτων ειδικών αμινοξέων όπως αργινίνης και λυσίνης, μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς την απορρόφηση ορισμένων απαραίτητων αμινοξέων. Ακόμα, η αντικατάσταση τροφίμων με αμινοξέα, μπορεί να προκαλέσει ανεπάρκειες άλλων θρεπτικών συστατικών που βρίσκονται σε τρόφιμα πλούσια σε πρωτείνες, όπως σίδηρο, νιασίνη, και θειαμίνη. 

Μέχρι και σήμερα δεν έχει τεκμηριωθεί ότι τα  πρωτεϊνικά συμπληρώματα αυξάνουν τη μυϊκή μάζα ή μειώνουν το σωματικό λίπος. Επίσης, οι κίνδυνοι της μακροχρόνιας κατανάλωσης μεγάλων δόσεων αμινοξέων δεν έχουν πλήρως διαλευκανθεί. 

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι πίσω από το εμπόριο και την διακίνηση αυτών των σκευασμάτων κρύβονται μεγάλες πολυεθνικές και κυκλώματα που θησαυρίζουν εκμεταλλεύομενοι την θέληση των αθλητών για καλύτερες διακρίσεις και επιδόσεις.Φυσικά κανείς δεν περιμένει οτι τα κίνητρα των εταιριών αυτών κινούνται μέσα στα πλαίσια της ευγενούς αθλητικής άμυλλας.Δεν είναι απίθανο και να αποκρύπονται διάφορες άλλες ουσίες που περιλαμβάνονται μέσα σε αυτά τα γευστικά ροφήματα!

Ας αναλογιστεί κανείς πόσες δεκάδες τρισεκατομμύρια διακινούνται παγκοσμίως προς τα ταμεία αυτών των πολυεθνικών που βέβαια τα περισσότερα δεν έχουν  καν αποκαλυφθεί ακόμη..




Πηγές-βιβλιογραφία:
'Εργογόνα βοηθήματα προϊόντα αθλητικής διατροφής σελ. 277-278 <Διατροφή για υγεία και αθλητισμό> Μ.Ν.Χασαπίδου

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου